DESIGN for SOCIAL IMPACTS

อ อ ก แ บ บ เ พื่ อ ส ร้ า ง ส ร ร ค์ สั ง ค ม

วิธีรับมือน้ำท่วมของโตเกียว

เราจะเรียนรู้อะไรได้บ้าง จากเหตุการณ์พายุไต้ฝุ่นฮากิบิสและการบริหารจัดการน้ำของญี่ปุ่น



หลังการถูกโจมตีโดยพายุไต้ฝุ่นฮากิบิส (Hagibis) นี่ไม่ได้เป็นเพียงพายุขนาดใหญ่ที่สุดในรอบ 60 ปี แต่พายุลูกนี้ยังสามารถส่งผลกระทบโดยตรงต่อเศรษฐกิจของประเทศญี่ปุ่น เพราะบุกตรงมาขึ้นฝั่งทางตะวันตกเฉียงใต้ของเมืองโตเกียวซึ่งเป็นเมืองหลวงและเมืองศูนย์กลางทางธุรกิจที่สำคัญ ก่อนจะเคลื่อนผ่านไปสู่ตอนบนของมหาสมุทรแปซิฟิกต่อไป



เหตุการณ์ในครั้งนี้หลายประเทศต่างให้ความสนใจและแสดงความวิตกกังวล เพราะจากประสบการณ์ในอดีตเมื่อปี 2501 ญี่ปุ่นเคยถูกพายุที่มีขนาดใกล้เคียงกันกับพายุฮากิบิสครั้งนี้โจมตี ครั้งนั้นคือพายุไอดา (Ida) และความเสียหายก็มากจนน่าเศร้าเพราะมีผู้เสียชีวิตถึง 1,269 ราย แต่ในปี 2562 เมื่อพายุฮากิบิสมาเยือน เหตุใดคนญี่ปุ่นจึงไม่วิตกกังวลมากนัก และเมื่อพายุได้ผ่านพ้นไปตัวเลขผู้เสียชีวิตก็มีเพียง 26 ราย


การออกแบบทั้งโครงสร้างและคน

ด้วยความสำคัญของเมืองโตเกียวซึ่งมีจำนวนประชากรเทียบเท่า 1 ใน 5 ของประเทศไทย และเป็นพื้นที่เศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนการหมุนเวียนเงินตราที่สำคัญ แต่ในขณะเดียวกันเมืองโตเกียวก็ตกอยู่ภายใต้ความเสี่ยงในการเกิดน้ำท่วม เพราะพื้นที่เมืองนับร้อยตารางกิโลเมตรมีความสูงต่ำกว่าระดับน้ำทะเล เมืองโตเกียวยังเป็นจุดรับน้ำจากแม่น้ำถึง 8 สาย และญี่ปุ่นก็อยู่ภายใต้พื้นที่ที่อ่อนไหวต่อการเกิดภัยธรรมชาติ การออกแบบระบบการจัดการน้ำจึงมีบทบาทสำคัญในการช่วยเหลือเมืองให้รอดพ้นจากภัยพิบัติ


01


เมืองโตเกียวเต็มไปด้วยสิ่งปลูกสร้างและตึกสูง ขาดพื้นที่ซับน้ำตามธรรมชาติที่จะช่วยชะลอและกำจัดน้ำส่วนเกินเหมือนเมืองอื่นๆ แต่ข้อจำกัดนี้ก็ไม่ทำให้โตเกียวต้องยอมแพ้ เพราะวิธีการแก้ไขของเมืองคือการสร้างห้องเก็บกักและกำจัดน้ำขนาดใหญ่ที่สุดในโลกไว้ใต้ดิน มีชื่อว่า Metropolitan Area Outer Underground Discharge Channel หรือ ‘G-Cans’ (http://www.ktr.mlit.go.jp/edogawa/gaikaku/index.html) ใช้เวลาสร้างนานถึง 15 ปี แล้วเสร็จไปเมื่อปี 2549 ห้องเก็บกักและกำจัดน้ำของโตเกียวนี้เป็นสิ่งปลูกสร้างใต้ดินที่อยู่ลึกลงไป 50 เมตร จำนวน 5 ห้อง มีความสูงของห้องเก็บน้ำ 65 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 32 เมตร เชื่อมต่อกันด้วยท่อยาว 6.3 กิโลเมตร และติดตั้งเครื่องสูบน้ำประสิทธิภาพสูงซึ่งสามารถกำจัดน้ำออกจากพื้นที่ได้วินาทีละ 200 ลูกบาศก์เมตร ด้วยความยิ่งใหญ่ของ G-Cans ทำให้โตเกียวกลายเป็นเมืองต้นแบบในการศึกษาดูงานเพื่อการวางระบบใต้ดินสำหรับกำจัดน้ำออกจากเมืองของหลายประเทศทั่วโลก


02


นอกจากการสร้างห้องกักเก็บน้ำและกำจัดน้ำไว้ใต้ดิน โตเกียวยังจัดสรรพื้นที่ของเมืองเพื่อสร้างพื้นที่รับน้ำในลักษณะของ artificial wetland ที่ชื่อว่า ‘Watarase-Yusuichi’ (https://watarase.or.jp/) เพื่อชะลอการไหลของน้ำและยังรองรับการอยู่อาศัยของสัตว์และพืชในธรรมชาติ โดยปัจจุบันมีพืชมากกว่า 700 สายพันธุ์ และในจำนวนนี้มีมากกว่า 50 สายพันธุ์ที่อยู่ในกลุ่มพืชหายาก รวมทั้งนกอีกมากกว่าหนึ่งร้อยชนิด จนทำให้ Watarase-Yusuichi กลายเป็นแหล่งอนุรักษ์และเรียนรู้ธรรมชาติที่สำคัญ ด้วยเส้นทางเดิน 11.5 กิโลเมตรที่ทอดยาวตลอดแม่น้ำ Watarase


03

โตเกียวไม่เพียงแต่ให้ความสำคัญกับโครงสร้างพื้นฐานที่รองรับน้ำและกำจัดน้ำเท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาพื้นที่เพื่อดูแลประชากรในเวลาที่เกิดภัยพิบัติ พื้นที่ดังกล่าวคือ Disaster Prevention Parks ซึ่งเป็นศูนย์บัญชาการและตรวจจับความเสี่ยงในการเกิดภัยพิบัติที่กระจายตัวตั้งอยู่ในหลายพื้นที่ โดยมีพื้นที่รวมกัน 810,000 ตารางเมตร สามารถรองรับการอพยพของคนในเมืองได้นับแสนคน มีศูนย์เครื่องมือและสถานพยาบาลเพื่อดูแลผู้ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติอย่างพรั่งพร้อม และยังใช้เป็นศูนย์กระจายความช่วยเหลือในช่วงเวลาที่เกิดภัยพิบัติได้


04


หนึ่งในศูนย์บัญชาการและจัดการความเสี่ยงจากภัยพิบัติของโตเกียวคือ ‘The Tokyo Rinkai Disaster Prevention Park’ (http://www.tokyorinkai-koen.jp/) ซึ่งนอกจากจะทำหน้าที่ในการประเมินภัยพิบัติและพยาบาลผู้ได้รับผลกระทบ ที่นี่ยังเป็นศูนย์เรียนรู้ของคนในเมืองเพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับการรับมือกับภัยพิบัติได้หลากหลายชนิด โดยแบ่งพื้นที่การให้ความรู้เป็น 2 ส่วน คือ ส่วนการเรียนรู้เกี่ยวกับการป้องกันภัยพิบัติ (ชั้น 2) และส่วนการเรียนรู้เพื่อรับมือกับสถานการณ์เมื่อเกิดภัยพิบัติ (ชั้น 1) เพื้อให้ประชากรในเมืองสามารถเอาตัวรอดและสามารถเข้าถึงการช่วยเหลือได้ในเวลาที่จำเป็น


การรับมือกับสถานการณ์ที่เลวร้ายของโตเกียวไม่ใช่เพียงแค่การลงทุนเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาอย่างตรงจุดและจริงจังเท่านั้น สิ่งที่เราได้เรียนรู้จากโตเกียวคือการให้ความสำคัญกับการให้ความรู้แก่คนในเมือง เพื่อให้ทุกคนสามารถช่วยกันดูแลตนเองและคนรอบข้าง รวมทั้งเชื่อมต่อกลไกการตอบสนองของเมืองเข้ากับความสามารถในการเข้าถึงความช่วยเหลือได้ของทุกคน เหมือนดังที่ Yusuyuki Osa ผู้จัดการแผนกของ G-Cans ได้เคยให้สัมภาษณ์กับหนังสือพิมพ์ The New York Times ว่า “นี่เป็นอีกบทบาทสำคัญ คือการทำให้คนขบคิดเกี่ยวกับอันตรายที่อาจเกิดขึ้น และวิธีการที่เราจะปรับตัวให้เข้ากับมัน”


SolidSprout

ออกแบบเพื่อสร้างสรรค์สังคม

SolidSprout is the best design agency in Bangkok, top ranking design agency in Thailand, award winning design agency company for social impact and social service that are environmentally friendly and safe to human, children, people with disability, minority people, and elderly. It is also a design consultant agency which provides design consultation and aesthetic consultation worldwide. Its design service includes product design, branding, rebranding, packaging design, brand identity, corporate identity, organisational identity, printing, banner, brochure, leaflet, booklet, ads, exhibition, Facebook ad, print ad, catalogue, graphic design, vector design, custom design, logo design, and concept design. Creative design service with high quality and professional friendly staff design company in Bangkok, Thailand. Human development workshops, transformative workshops, human potential development workshops, and design skills workshops or craft workshops are also managed. It creates positive outcomes and profits surplus for the world using circular economy, design thinking, and universal design principle. โซลิดสเปราท์คือผู้ให้บริการด้านการออกแบบและนักออกแบบในกรุงเทพ เป็นหน่วยงานที่ได้รับรางวัลและมีความน่าเชื่อถือก้านการออกแบบและการดีไซน์ในระดับสากล เพื่อการสร้างผลกระทบทบทางสังคมและการให้บริการสังคม ด้วยการคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และดีต่อมนุษย์ ปลอดภัยต่อเด็ก คนพิการ คนด้อยโอกาส คนแก่ ผู้สูงอายุ หรือผู้สูงวัย เรายังเป็นผู้ให้บริการให้คำปรึกษาทางธุรกิจด้านการออกแบบ ผู้ให้คำปรึกษาด้านธุรกิจเรื่องการออกแบบ บริษัทให้คำปรึกษาธุรกิจด้านดีไซน์ในระดับโลก งานบริการของเราประกอบด้วย การออกแบบผลิตภัณฑ์ การออกแบบแบรนด์ แบรนด์ดิ้ง แบรนดิ้ง รีแบรนด์ รีแบรนด์ดิ้ง รีแบรนดิ้ง การออกแบบบรรจุภัณฑ์ ออกแบบแพคเกจจิ้ง การออกแบบตัวตน การออกแบบภาพลักษณ์สินค้า การออกแบบภาพลักษณ์องค์กร การพิมพ์ การออกแบบแบนเนอร์ การออกแบบโบรชัวร์ การออกแบบใบปลิว การออกแบบหนังสือ การออกแบบสมุด การออกแบบแคตตาล็อก การออกแบบสื่อ การออกแบบโฆษณา การออกแบบโฆษณาเฟซบุ๊ค การออกแบบสื่อสิ่งพิมพ์ การออกแบบกราฟฟิก การออกแบบกราฟิก การออกแบบเวคเตอร์ การออกแบบตามสั่ง การออกแบบโลโก้ และการออกแบบแนวคิด เราให้บริการออกแบบอย่างสร้างสรรค์ด้วยงานที่มีคุณภาพสูงและพนักงานที่เป็นมิตรและเชี่ยวชาญระดับมืออาชีพในกรุงเทพ ประเทศไทย เรายังรับจัดเวิร์คชอพ รับจัดอบรม รับจัดสัมมนา รับเวิร์คช็อพเพื่อการพัฒนาบุคคล พัฒนาศักยภาพบุคคล เพื่อการเปลี่ยนแปลง ในด้านการออกแบบและการดีไซน์ การฝึกทักษะต่างๆ และการทำงานประดิษฐ์หรืองานฝีมือ ทั้งนี้เพื่อสร้างผลการเปลี่ยนแปลงและผลกระทบที่ดีต่อธุรกิจและเพื่อโลก โดยใช้แนวคิดระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน การคิดเชิงออกแบบ และการออกแบบเพื่อทุกคน การออกแบบเพื่อคนทั้งมวล หรืออารยสถาปัตย์

©  SolidSprout Co., Ltd,  2018-2020.